Elektriğe yapılan zam, petrol fiyatlarının artışı ve Türk lirasının döviz karşısında ciddi bir şekilde erimesiyle kaçınılmaz hale gelmişti.. Pandemi döneminde 20 dolar civarında olan Brent Petrol fiyatları, bugün itibariyle 110 dolara ulaşmış durumdadır. Bu ekonomik gelişmeler karşısında bugüne kadar bir çok ürün ve hizmet zamlı bir şekilde tedarik edilmiş fakat elektrik fiyatlarında herhangi bir artış yapılmamıştır Elektrik fiyatlarına en son Nisan 2019 ayında fiyat ayarlaması yapılmıştır.. KIB-TEK Yönetim Kurulu, mevzuat gereği defalarca fiyat düzenlemesi talep etmesine karşın; dönemin hükümetleri bu düzenlemeleri yürürlüğe koymamıştır.. Son bir yıldır elektrik kurumu ciddi anlamda maliyetinin altında satış yapmak zorunda bırakılmış ve 1.3 Milyar TL’ye ulaşan bir borçlanma yaratılmıştır. Bu mali tabloyla kurumun sürdürülebilmesi mümkün görülmemektedir. Bu tablo içerisinde kurum hiçbir yatırım yapamaz hale getirilmiş ve bununla beraber maliyetleri daha da yükselmiştir. Enerji fiyatlarını ucuzlatmanın yegane yolu, maliyetleri düşürmektir; ancak izlenen yanlış politikalar kurumun maliyetlerini daha da artırmıştır.
Gelinen noktada, 1 Mart 2022’de yürürlüğe giren yeni fiyat düzenlemesi geç kalınmış olmakla birlikte –TDP’nin daha önceden öngördüğü- kaçınılmaz bir düzenlemedir. Döviz ve petrol fiyatlarındaki artışların yanısıra kötü yönetimlerin de yarattığı maliyetler, er veya geç hayatımıza yansıyacaktı ve bu kaçınılmaz son ne yazık ki hayata geçmiştir.
Dünyamızdaki ve bölgemizdeki olumsuz gelişmelerin etkisinden kurtulmamız mümkün olamayabilir, ancak kötü yönetimlerin yarattığı olumsuzluklardan ve maliyet artışlarından kurtulmamız mümkündür. Kötü yönetimler bizim kaderimiz değildir. Kendi kurumlarımızı, özelleştirme hedefine ulaşmak için batma noktasına getirmeye çalışan yönetimlerden kurtarmak bizlerin elindedir.
Yeni fiyat tarifesi incelendiğinde yoksul tarifesinin ve konutlarda ilk 250 kws dilime kadar olan fiyatlandırmanın özellikle dar gelirli aileler için olabilecek makul seviyede bir düzenleme olduğunu görmekteyiz. Bununla beraber Casino tarifesinin de eklenmiş olması olumlu bir gelişme olarak görmekle birlikte ve bu tarifenin uygulanabilirliği için otel ve casinoların sayaç ayrımına gidilmesi sağlanabilmelidir. Ancak 3 noktada bu düzenlemeye eleştirimiz olacaktır:
1)Yeni düzenleme ile maalesef 3 zamanlı tarife seçeneği ortadan kaldırılmıştır. Bu ciddi bir yanlıştır. Hem dar gelirli aileler için ucuza elektrik kullanabilecekleri bir seçenek ortadan kaldırılmış hem de kurumun maliyetlerini azaltan bu uygulamanın sonlandırılması ile kurumun maliyetlerinin daha da artmasına sebebiyet verilmiştir.
2)Gelişmiş bir çok ülkede Endüstri tarifesi, Ticari Tarifeye göre daha ucuz olabilirken; maalesef bu tarife düzenlemesinde böyle bir uygulamaya yer verilmemiştir. Endüstri tarifesi ile yerel üreticilerin üretim maliyetleri düşürülebilirdi.
3)Kötü yönetimlerin de etkisiyle bugün geldiğimiz noktada bu ciddi fiyat artışları kaçınılmazdı, ancak geleceğe yönelik geçmiş hatalardan da ders alarak ciddi adımlar atılması gerekmektedir. Kurum yatırımlarını geciktirmeden yaparak üretimde, iletim ve dağıtımda maliyetlerin düşürülmesi hedeflenmelidir. Tüketim yerine, verimliliği teşvik edecek çalışmalar bir an önce yapılmalıdır. Özellikle binalarda enerji verimliliğinin sağlanması için ilgili bakanlıklarla birlikte ciddi politikalar geliştirilip ivedilikle hayata geçirilmesi için adım atılmalıdır. Yeni fiyat düzenlemesi yapılmış; ama maalesef bu konularda hiç bir politika ortaya konmamıştır. Enerjide maliyetleri azaltmak geleceğimiz için atılması gereken en önemli adımdır. Bu konuda da ciddi adımlar atılmak zorundadır, aksi takdirde kötü yönetimlerin bedelini, toplum olarak hepimiz ödemek zorunda kalacağız.
TDP olarak bizler, 2019 yılından itibaren Türk Lirasının döviz karşında yaşadığı değer kaybına bağlı olarak yapılmamasından kaynaklı elektriğe bu zamların kaçınılmaz olduğunu her platfomda dile getirdik. Ne yazık ki gelinen noktada hale daha yatırım bazlı herhangi bir çalışmanın yapılmamış olması ve tarife sisteminin özellikle ekonomik dar boğazın halkın giderlerinin ciddi bir şekilde arttırdığı bu dönemde kaldırılmış olması bizler için çok ciddi sorunlardır. Bir an önce hükümetin, yatırım için fon yaratması ve büyük işletmelerin ve kamu kuruluşlarının KIB-TEK’e olan borçlarının ödenmesi için irade ortaya koyması gerekmektedir. Aksi takdirde kurumun zararlarının giderilmesi için yine günden güne alım gücü düşen ve fakirleşen halktan talep edilecektir.